
Not Only But Also – Công Thức, Đảo Ngữ Và Bài Tập Chi Tiết
Trong tiếng Anh, cấu trúc not only but also là một liên từ tương quan phổ biến, giúp người nói hoặc viết nhấn mạnh hai thông tin trong cùng một câu. Dịch sang tiếng Việt, cấu trúc này mang ý nghĩa “không những… mà còn”. Nó xuất hiện thường xuyên trong các bài thi IELTS, đặc biệt ở phần Writing và Reading, và cũng được sử dụng trong giao tiếp trang trọng.
Hiểu đúng cách dùng not only but also không chỉ giúp câu văn trở nên mạch lạc hơn mà còn thể hiện khả năng sử dụng ngữ pháp nâng cao. Tuy nhiên, nhiều người học vẫn nhầm lẫn về quy tắc chia động từ, cách dùng đảo ngữ, và sự khác biệt với các cấu trúc tương tự.
Bài viết này sẽ giải thích chi tiết từ định nghĩa, công thức cơ bản, đảo ngữ, cách chia động từ, cho đến bài tập thực hành và phân biệt với các cấu trúc dễ nhầm lẫn.
Cấu trúc Not only but also là gì? Định nghĩa và cách dùng cơ bản
Cấu trúc “không những… mà còn”, dùng để nhấn mạnh hai thông tin trong câu.
Not only + từ/cụm từ 1 + but also + từ/cụm từ 2
Not only + trợ động từ + S + V, but also + …
Động từ chia theo chủ ngữ S1 khi nối hai chủ ngữ hoặc S2 khi dùng với danh từ.
Dưới đây là những điểm cốt lõi cần ghi nhớ về cấu trúc này:
- Not only but always requires parallelism: the two connected elements must have the same grammatical form.
- The inversion structure is used for emphasis and is common in formal writing.
- Subject-verb agreement follows the second subject (S2) when using ‘Not only + S1 + but also + S2’.
- Can be used with nouns, verbs, adjectives, and prepositional phrases, not just subjects.
| Thông tin | Giá trị |
|---|---|
| Loại cấu trúc | Liên từ tương quan (correlative conjunction) |
| Ý nghĩa | Không những… mà còn |
| Cách dùng phổ biến | Nối 2 danh từ, động từ, tính từ, trạng từ hoặc giới từ |
| Đảo ngữ | Không bắt buộc, dùng để nhấn mạnh |
Theo IELTS IDP Vietnam, “Not only, but also (không những… mà còn) là cấu trúc dùng để nối hai từ hoặc cụm từ và nhấn mạnh về đặc tính hay hành động của sự việc.”
EIV Education cũng đưa ra định nghĩa tương tự: “Not only but also là cấu trúc dùng để nhấn mạnh về đặc tính, hành động của một sự việc, sự vật nào đó.”
Cách dùng Not only but also với danh từ, động từ, tính từ và giới từ
Cấu trúc not only but also có thể kết hợp với nhiều loại từ khác nhau, miễn là đảm bảo tính song song (parallelism) giữa hai vế.
Dùng với danh từ
Khi nối hai danh từ, cấu trúc có dạng: Not only + N1 + but also + N2. Ví dụ: She visited not only London but also Paris.
Dùng với động từ
Khi nối hai động từ, cấu trúc có dạng: Not only + V1 + but also + V2. Ví dụ: He not only sings but also dances.
Dùng với tính từ
Khi nối hai tính từ, cấu trúc có dạng: Not only + Adj1 + but also + Adj2. Ví dụ: The movie is not only exciting but also educational.
Dùng với giới từ
Khi nối hai cụm giới từ, cấu trúc có dạng: Not only + cụm giới từ 1 + but also + cụm giới từ 2. Ví dụ: He works not only in the office but also from home.
Luôn kiểm tra hai vế sau “not only” và “but also” có cùng loại từ hay cùng cấu trúc ngữ pháp. Đây là quy tắc song song (parallelism) bắt buộc.
Công thức đảo ngữ Not only but also và cách dùng chi tiết
Khi not only đứng đầu câu, câu phải sử dụng đảo ngữ. Đây là điểm ngữ pháp quan trọng thường xuất hiện trong IELTS Writing và Reading.
Công thức đảo ngữ chuẩn là: Not only + trợ động từ + S + V, but S also V. Theo Elsa Speak, trợ động từ phải phù hợp với thì và chủ ngữ của câu gốc; nếu sai trợ động từ, câu sẽ sai ngữ pháp.
Ví dụ: Not only is the book interesting, but it’s also helpful. – theo nguồn từ Study4.
Ví dụ khác: Not only is he nice but he also plays football well. – theo IELTS IDP.
Lưu ý: Trong vế đầu có Not only, nếu đứng đầu câu thì phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ. Ở vế sau but also, thường không đảo ngữ, giữ trật tự bình thường của câu.
Đảo ngữ với “Not only” không bắt buộc trong văn nói hàng ngày. Tuy nhiên, trong văn viết trang trọng và bài thi IELTS, sử dụng đảo ngữ sẽ giúp bài viết đạt điểm cao hơn về mặt ngữ pháp.
Chia động từ với Not only but also: Dùng S1 hay S2?
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất khi học cấu trúc này là động từ chia theo chủ ngữ nào. Câu trả lời phụ thuộc vào cách sử dụng.
Khi dùng cấu trúc Not only + S1 + but also + S2, động từ chia theo chủ ngữ S2. Ví dụ: Not only the teacher but also the students are happy. Ở đây “students” là số nhiều nên dùng “are”.
Khi dùng Not only + … + but also + … với cùng một chủ ngữ, động từ chia theo chủ ngữ chính. Ví dụ: Not only is she talented, but she is also hardworking. – theo nguồn từ ILA Education.
Với chủ ngữ số ít, trợ động từ thường là is/was/has. Với chủ ngữ số nhiều, trợ động từ thường là are/were/have. Nguyên tắc này áp dụng cho cả câu thường và câu đảo ngữ.
Nhiều người học nhầm lẫn chia động từ theo S1 thay vì S2 khi dùng “Not only + S1 + but also + S2”. Hãy nhớ: động từ luôn chia theo chủ ngữ đứng gần nó nhất, tức là S2.
Bài tập và mẹo ghi nhớ cấu trúc Not only but also
Dưới đây là lộ trình 4 bước để sử dụng thành thạo cấu trúc not only but also:
- Bước 1: Hiểu định nghĩa và chức năng cơ bản.
- Bước 2: Học các công thức cụ thể (danh từ, động từ, tính từ).
- Bước 3: Thực hành đảo ngữ và chia động từ.
- Bước 4: Làm bài tập tổng hợp và kiểm tra lỗi sai.
Bài tập mẫu: Chọn dạng đúng của động từ trong ngoặc:
- Not only ___ she talented, but she also works hard. (Đáp án: is) – theo nguồn từ Elsa Speak và IELTS IDP.
- Not only ___ the students ready, but they also have finished the task. (Đáp án: are) – theo nguồn từ Elsa Speak và EIV Education.
- Never ___ I seen such a beautiful view. (Đáp án: have) – theo nguồn từ EIV Education và Study4.
- Rarely ___ he arrive late to class. (Đáp án: does) – theo nguồn từ EIV Education và Study4.
- Only after lunch ___ we discuss the project. (Đáp án: can) – theo nguồn từ ILA Education.
- No sooner ___ she arrived than the meeting started. (Đáp án: had) – cấu trúc này là một dạng đảo ngữ thường gặp trong bài tập nâng cao.
Phân biệt Not only but also với Both… and, As well as
Cấu trúc not only but also thường bị nhầm lẫn với both… and và as well as. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết dựa trên các nguồn tham khảo:
| Cấu trúc | Cách dùng | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|
| Not only… but also | Nhấn mạnh hai ý cùng đúng | Nếu đặt đầu câu, đảo ngữ ở mệnh đề Not only |
| Both… and | Nhấn mạnh cả hai yếu tố | Không dùng đảo ngữ, động từ chia số nhiều |
| As well as | Thêm thông tin, nhấn mạnh yếu tố thứ nhất | Động từ chia theo chủ ngữ thứ nhất |
Sự khác biệt chính nằm ở mức độ nhấn mạnh và quy tắc ngữ pháp. Not only but also nhấn mạnh cả hai yếu tố nhưng có thể dùng đảo ngữ. Both… and nhấn mạnh sự kết hợp của cả hai. As well as thường nhấn mạnh yếu tố thứ nhất nhiều hơn.
Làm rõ những điểm thường nhầm lẫn
| Điểm thường nhầm | Thông tin đã được xác nhận |
|---|---|
| Chia động từ theo S1 hay S2 | Khi dùng “Not only + S1 + but also + S2” -> Động từ chia theo S2. Khi dùng với cùng chủ ngữ -> động từ chia theo chủ ngữ chính. |
| Dùng đảo ngữ khi nào? | Đảo ngữ được dùng khi muốn nhấn mạnh, đặc biệt trong văn viết trang trọng. Không bắt buộc trong văn nói hàng ngày. |
| Số ít hay số nhiều? | Không có quy tắc cố định; phụ thuộc vào chủ ngữ hoặc danh từ đứng sau “Not only” hoặc “but also”. |
Phân tích chuyên sâu: Sử dụng Not only but also trong IELTS và giao tiếp
Cấu trúc not only but also là một cấu trúc nâng cao quan trọng trong IELTS Writing và Speaking. Nó giúp tăng tính mạch lạc và nhấn mạnh ý. Tuy nhiên, người học cần chú ý đến tính song song (parallelism) và quy tắc chia động từ.
Trong giao tiếp hàng ngày, người bản ngữ cũng sử dụng cấu trúc này nhưng ít khi dùng đảo ngữ. Việc luyện tập với các chủ đề quen thuộc như sở thích, học tập, công việc sẽ giúp ghi nhớ tự nhiên hơn.
Các mẫu đảo ngữ khác thường gặp trong IELTS bao gồm: Never/Rarely/Seldom/Little/Hardly + trợ động từ + S + V; Only + trạng từ/cụm từ + trợ động từ + S + V; và So/Such…that cũng có mẫu đảo ngữ nhấn mạnh.
Nguồn tham khảo và trích dẫn
Các thông tin trong bài viết được tổng hợp từ nhiều nguồn uy tín về ngữ pháp tiếng Anh và luyện thi IELTS.
“Not only, but also (không những… mà còn) là cấu trúc dùng để nối hai từ hoặc cụm từ và nhấn mạnh về đặc tính hay hành động của sự việc.”
– IELTS IDP Vietnam
“Not only but also là cấu trúc dùng để nhấn mạnh về đặc tính, hành động của một sự việc, sự vật nào đó.”
– EIV Education
“Cấu trúc Not only… but also thường được dùng để nối hai từ hoặc cụm từ có cùng vị trí, tính chất trong câu.”
– Langmaster
Tổng kết: Làm sao để ghi nhớ và sử dụng Not only but also đúng lúc?
Để sử dụng thành thạo cấu trúc not only but also, người học cần nắm vững ba nguyên tắc: đảm bảo tính song song giữa hai vế, nắm rõ quy tắc chia động từ theo chủ ngữ S2 khi nối hai chủ ngữ, và phân biệt khi nào cần dùng đảo ngữ. Luyện tập thường xuyên với các chủ đề quen thuộc và kiểm tra lỗi sai là cách hiệu quả nhất để ghi nhớ. Sau khi nắm vững cấu trúc này, bạn có thể tìm hiểu thêm về Thì Hiện Tại Hoàn Thành Tiếp Diễn – Công Thức, Cách Dùng Và Bài Tập hoặc tham khảo hướng dẫn Dịch Tiếng Anh Sang Tiếng Việt – Hướng Dẫn Công Cụ Dịch Thuật để mở rộng kiến thức.
Câu hỏi thường gặp về cấu trúc Not only but also
Cấu trúc Not only but also có thể dùng với trạng từ không?
Có. Ví dụ: ‘She speaks not only fluently but also confidently.’
Có thể dùng Not only but also với mệnh đề không?
Có. Ví dụ: ‘Not only did he finish the project, but also he won the award.’
Phân biệt Not only… but also và No sooner… than?
Not only… but also dùng để thêm thông tin, No sooner… than dùng để diễn tả hai hành động xảy ra liên tiếp.
Sau but also có cần thêm động từ không?
Tùy theo cấu trúc. Nếu but also nối một danh từ thì không cần động từ. Nếu nối một mệnh đề thì cần.
Cấu trúc Not only but also có bắt buộc phải dùng đảo ngữ không?
Không bắt buộc. Đảo ngữ chỉ được dùng khi muốn nhấn mạnh, đặc biệt trong văn viết trang trọng.
Khi dùng Not only but also với hai chủ ngữ, động từ chia theo chủ ngữ nào?
Động từ chia theo chủ ngữ S2 (chủ ngữ đứng sau “but also”).
Có thể dùng Not only but also trong văn nói hàng ngày không?
Có, nhưng người bản ngữ thường dùng ở dạng không đảo ngữ trong giao tiếp thường ngày.
Phân biệt Not only but also và Both… and?
Both… and không dùng đảo ngữ và động từ chia số nhiều, trong khi Not only but also có thể dùng đảo ngữ.