Tên lửa là gì? Giá S400, S300, Tomahawk và sản xuất tại Việt Nam

Không ít lần bạn nghe nhắc đến tên lửa trên bản tin, nhưng có khi nào bạn tự hỏi tại sao lại gọi là “tên lửa” và một quả tên lửa thực sự có giá bao nhiêu? Từ tên lửa hành trình Tomahawk đến hệ thống phòng không S-400, mỗi loại đều có câu chuyện riêng về chi phí và năng lực – và Việt Nam cũng đã tự sản xuất được một số loại đáng chú ý.

Chi phí một quả tên lửa Tomahawk: khoảng 3,82 triệu USD (theo hợp đồng 785 quả trị giá 3 tỷ USD) ·
Giá hệ thống phòng không S-400: khoảng 1,2 tỷ USD ·
Tầm bắn tên lửa đạn đạo RS-28 Sarmat: 18.000 km ·
Số tên lửa Tomahawk Mỹ đặt hàng năm 2027: 785 quả ·
Quốc gia Đông Nam Á duy nhất sở hữu tên lửa Scud-B: Việt Nam

Bảng dưới đây tổng hợp các thông số và giá tham khảo của các loại tên lửa phổ biến.

Tại sao gọi là tên lửa?

Tên lửa là gì?

• Theo Wikipedia tiếng Việt (bách khoa toàn thư), tên lửa là khí cụ bay chuyển động nhờ sức đẩy theo nguyên tắc phản lực do khí phụt ra từ động cơ.
• Từ điển tiếng Việt mô tả tên lửa là vật chứa chất cháy dùng để đẩy đi rất xa một viên đạn hoặc vật chở (VTudien (từ điển trực tuyến)).
• Vũ khí tên lửa thường gồm thân tên lửa, động cơ đẩy, hệ thống dẫn đường và đầu đạn (VJOL (tạp chí khoa học)).

Giải nghĩa từ tên lửa?

• Thuật ngữ “tên lửa” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “tên” ( ) là mũi tên, “lửa” ( ) là lửa – ghép lại chỉ vật bay có lửa đẩy.
• Trong tiếng Việt, từ này được dùng phổ biến cho cả rocket và missile, không phân biệt dẫn đường hay không.

Tên lửa tiếng Anh là gì?

• Trong tiếng Anh, “rocket” thường chỉ tên lửa không dẫn đường hoặc động cơ đẩy, còn “missile” là tên lửa có hệ thống dẫn đường (Wikipedia tiếng Việt).
• Ví dụ: “cruise missile” (tên lửa hành trình), “ballistic missile” (tên lửa đạn đạo).

Loại tên lửa mạnh nhất thế giới?

Tên lửa RS-28 Sarmat

• RS-28 Sarmat là tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) thế hệ mới của Nga, có tầm bắn lên tới 18.000 km (Wikipedia tiếng Việt).
• Nó có thể mang 16 đầu đạn MIRV (phân hướng độc lập), giúp tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc.
• Nga đã thử nghiệm thành công RS-28 Sarmat, theo 24h (truyền thông trong nước) dẫn thông báo từ Bộ Quốc phòng Nga.

Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa

• ICBM là loại tên lửa có tầm bắn trên 5.500 km, bay theo quỹ đạo đạn đạo, vượt ra khỏi tầng khí quyển trước khi lao xuống mục tiêu (Dân trí (báo điện tử)).
• Bộ Quốc phòng Mỹ thường xuyên đánh giá RS-28 Sarmat là một trong những ICBM mạnh nhất hiện có (U.S. Department of Defense (cơ quan quốc phòng)).

So sánh sức mạnh các loại tên lửa

• Để so sánh khách quan, cần xét tiêu chí: tầm bắn, tốc độ, đầu đạn và độ chính xác.
• RS-28 Sarmat dẫn đầu về tầm bắn (18.000 km) và số đầu đạn (16 MIRV), trong khi Tomahawk nổi trội về độ chính xác tấn công mặt đất.

1 quả tên lửa S400 giá bao nhiêu?

1 quả tên lửa S300 giá bao nhiêu?

• Hệ thống S-300 có giá khoảng 200 triệu USD cho một hệ thống hoàn chỉnh, bao gồm radar, bệ phóng và nhiều tên lửa đánh chặn (theo ước tính từ hợp đồng xuất khẩu).
• Giá mỗi quả tên lửa S-300 không được công bố rộng rãi, ước tính khoảng 0,8–1 triệu USD tùy biến thể.

Giá trị 1 quả tên lửa Tomahawk?

• Theo hợp đồng Mỹ đặt hàng 785 quả Tomahawk cho năm 2027 với tổng trị giá 3 tỷ USD, mỗi quả có đơn giá khoảng 3,82 triệu USD (U.S. Navy Fact Files (tài liệu hải quân)).
• Con số này phản ánh chi phí sản xuất hàng loạt, bao gồm động cơ, hệ thống dẫn đường và đầu đạn.

Bốn loại tên lửa, một điểm chung: giá cả biến động mạnh tùy theo số lượng đặt hàng và cấu hình. Hệ thống phòng không S-400 và S-300 thường được bán theo gói, khiến giá mỗi quả khó xác định chính xác.

Việt Nam đã sản xuất được tên lửa gì?

Tên lửa hiện đại nhất Việt Nam?

• Việt Nam đã tự phát triển tổ hợp tên lửa Trường Sơn, được coi là một trong những loại hiện đại nhất do Việt Nam chế tạo (VietNamNet (báo điện tử)).
• Theo các nguồn tin, tổ hợp Trường Sơn có khả năng tấn công tầm xa và độ chính xác cao, phù hợp với điều kiện tác chiến của quân đội.

Tổ hợp tên lửa Trường Sơn

• Trường Sơn là tổ hợp tên lửa do Viện Vũ khí (Bộ Quốc phòng Việt Nam) nghiên cứu và chế tạo, tích hợp hệ thống dẫn đường tiên tiến.
• Thông số kỹ thuật cụ thể chưa được công bố chi tiết, nhưng nó đánh dấu bước tiến trong năng lực sản xuất vũ khí nội địa.

Tên lửa Scud-B của Việt Nam

• Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á duy nhất sở hữu tên lửa Scud-B, một loại tên lửa đạn đạo chiến thuật tầm ngắn có tầm bắn 300 km (Wikipedia tiếng Việt (bách khoa toàn thư)).
• Scud-B được Việt Nam tiếp nhận từ thời Liên Xô và vẫn trong biên chế quân đội, dù đã được nâng cấp một phần.

Bảng so sánh chi tiết hơn về thông số kỹ thuật và giá cả.

Năm loại tên lửa, một sự phân hóa rõ rệt: tên lửa đạn đạo xuyên lục địa có tầm bắn và sức công phá vượt trội, trong khi tên lửa hành trình lại tối ưu về độ chính xác và chi phí trên mỗi quả. Với Việt Nam, lựa chọn phát triển tên lửa nội địa như Trường Sơn là hướng đi phù hợp với nhu cầu phòng thủ và ngân sách hạn chế.

Tên lửa hiện đại nhất Việt Nam?

So sánh với tên lửa sản xuất trong nước

• Tổ hợp Trường Sơn được đánh giá là hiện đại nhất trong số tên lửa do Việt Nam sản xuất, dù chưa có thông số so sánh quốc tế chính thức.
• So với các đối thủ trong khu vực, Trường Sơn có khả năng tấn công tầm xa và tích hợp công nghệ dẫn đường mới, nhưng chưa đạt tới trình độ của S-400 hay Tomahawk.

Thông số kỹ thuật của tên lửa Trường Sơn

• Các nguồn trong nước cho biết Trường Sơn có tầm bắn vài trăm km, mang đầu đạn nặng, hoạt động trên cơ sở phóng từ bệ phóng di động (VietNamNet (báo điện tử)).
• Hệ thống dẫn đường được cho là sử dụng kết hợp GPS và dẫn đường quán tính, giúp tăng độ chính xác.

Điểm mấu chốt: Trường Sơn là bước khởi đầu đầy hứa hẹn nhưng vẫn cần thời gian để hoàn thiện và mở rộng sản xuất. Việt Nam đang đi trên con đường tự chủ vũ khí, nhưng chưa thể cạnh tranh trực tiếp với các cường quốc sản xuất tên lửa.

“Bộ Quốc phòng Nga xác nhận RS-28 Sarmat đã thử nghiệm thành công, đạt tầm bắn 18.000 km và khả năng mang 16 đầu đạn MIRV.” – Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng Nga

– Bộ Quốc phòng Nga (qua 24h)

“Mỹ chi 3 tỷ USD đặt hàng 785 tên lửa Tomahawk cho năm 2027, tương đương 3,82 triệu USD mỗi quả.” – Theo số liệu từ hợp đồng Mỹ

– U.S. Navy Fact Files

Những con số trên đây phác họa bức tranh toàn cảnh về thế giới tên lửa – từ đỉnh cao công nghệ Nga với RS-28 Sarmat cho đến nỗ lực tự lực của Việt Nam với tổ hợp Trường Sơn. Với các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, lựa chọn đầu tư vào tên lửa phòng thủ hay tấn công là quyết định chiến lược khó khăn. Hoặc họ tiếp tục mua sắm từ nước ngoài, hoặc đẩy mạnh nghiên cứu nội địa để giảm phụ thuộc – và cả hai hướng đều đòi hỏi nguồn lực đáng kể.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về tác phẩm điện ảnh liên quan đến không chiến hoặc nguồn gốc tên gọi Hoa Kỳ.